Các nghiên cứu đã công bố cho thấy AI giúp người đi làm nhanh hơn và tốt hơn ở việc viết bản nháp và trả lời câu hỏi của khách hàng, trong các nghiên cứu dưới đây, và giúp người mới vào nghề nhiều nhất. Nhưng cũng có nghiên cứu cho thấy AI có lúc sai mà câu chữ vẫn rất chắc chắn, khiến người dùng làm sai theo. Vì vậy cách dùng an toàn là: AI làm nháp, người thật kiểm tra, chủ duyệt.
Dưới đây là ba nghiên cứu, kể lại bằng lời dễ hiểu. Các con số là kết quả trung bình trong điều kiện riêng của từng nghiên cứu. Đó không phải lời hứa về kết quả cho tiệm hay trường của anh chị.
AI có giúp viết nhanh hơn không?
Có, ít nhất là với việc viết văn phòng. Hai nhà nghiên cứu Shakked Noy và Whitney Zhang giao cho một nhóm người đi làm những bài viết quen thuộc trong nghề của họ. Một nửa được dùng ChatGPT, một nửa không.
Nhóm dùng AI mất ít thời gian hơn khoảng 40%. Bài viết của họ được chấm chất lượng cao hơn khoảng 18%.
Nguồn: Noy & Zhang, Science 381 (2023).
Ý nghĩa cho chủ: viết bản nháp là việc AI làm tốt. Tin trả lời khách, bài đăng, thông báo: AI viết bản đầu, người sửa và chốt.
AI giúp nhân viên mới hay nhân viên nhiều kinh nghiệm nhiều hơn?
Nhân viên mới. Ba nhà nghiên cứu Erik Brynjolfsson, Danielle Li và Lindsey Raymond theo dõi 5.179 nhân viên chăm sóc khách hàng dùng một trợ lý AI gợi ý câu trả lời.
Trung bình, số việc giải quyết được mỗi giờ tăng khoảng 14%. Với nhân viên mới và ít kỹ năng, mức tăng là khoảng 34%. Với nhân viên giàu kinh nghiệm, tác động rất ít.
Nguồn: Brynjolfsson, Li & Raymond, "Generative AI at Work", Quarterly Journal of Economics 140(2), 2025 (bản NBER w31161).
Ý nghĩa cho chủ: AI giống một người hướng dẫn ngồi cạnh nhân viên mới. Nó gợi ý cách trả lời mà người nhiều kinh nghiệm hay dùng. Nhưng nhân viên vẫn là người đọc lại và gửi đi.
Khi nào AI làm người dùng sai nhiều hơn?
Khi giao cho AI một việc vượt quá sức nó, mà người dùng không nhận ra. Fabrizio Dell'Acqua và các cộng sự ở Harvard Business School làm thí nghiệm cùng BCG với 758 tư vấn viên.
Ở nhiều việc nằm trong khả năng của AI, nhóm dùng AI làm tốt hơn. Nhưng có một bài toán được chọn có chủ ý nằm ngoài khả năng của AI lúc đó. Ở bài này, nhóm dùng AI có khả năng ra đáp án đúng thấp hơn 19 điểm phần trăm so với nhóm không dùng AI.
Các tác giả gọi đây là "biên giới răng cưa". Khả năng của AI không đều: hai việc trông khó ngang nhau, AI có thể làm rất tốt việc này nhưng sai việc kia. Nhìn từ ngoài, rất khó biết trước.
Vậy AI tốt hay xấu cho doanh nghiệp nhỏ?
Cả ba nghiên cứu cùng nói một điều: AI mạnh ở đúng chỗ, và nguy hiểm khi không ai kiểm tra.
- Mạnh: soạn nháp, việc lặp lại, câu hỏi quen thuộc, giúp người mới học việc nhanh.
- Yếu: việc cần phán đoán khó, cần hiểu hoàn cảnh riêng của khách.
- Rủi ro lớn nhất: câu trả lời nghe rất chắc chắn nhưng sai, và không ai đọc lại trước khi gửi.
Dùng AI thế nào cho an toàn?
- Bước 1. Chọn việc soạn nháp hoặc việc lặp lại. Ví dụ tin trả lời khách, bài đăng, báo cáo tuần.
- Bước 2. Để AI làm bản nháp, không làm bản cuối. Bản cuối luôn qua tay người.
- Bước 3. Có một người đọc lại trước khi gửi. Soát kỹ tên, giờ, con số và mọi lời hứa với khách.
- Bước 4. Việc mới hoặc việc khó, đừng tin ngay. Hãy đối chiếu kết quả của AI với cách làm hiện tại vài lần trước đã.
- Bước 5. Chủ duyệt mọi việc về tiền. Giảm giá, hoàn tiền, cam kết với khách luôn chờ chủ.
MaxiMind áp dụng điều này thế nào?
Đội vận hành AI của MaxiMind làm theo đúng ba lớp: AI soạn nháp, người thật kiểm tra, chủ duyệt. Nhân viên AI lo phần nháp và việc lặp lại. Cách 1 – MaxiMind vận hành giúp (sắp có): Nhân viên MaxiMind giám sát theo số giờ trong gói; hai bên có hợp đồng xử lý dữ liệu riêng. Với Cách 2 – Tự vận hành, MaxiMind cài đặt, tư vấn và đào tạo để anh chị cùng nhân viên tự kiểm tra trong tài khoản của mình. Việc về tiền, giảm giá hay hứa hẹn với khách luôn chờ anh chị bấm duyệt. Kênh chat trên website và nghe điện thoại hiện sắp có.
Muốn tìm hiểu Cách 1 – MaxiMind vận hành giúp (sắp có), hoặc được cài đặt để tự vận hành? Xem Đội vận hành AI của MaxiMind. Gửi vài dòng cho chúng tôi ở maximind.dev.


